Wednesday, 1 April 2026

ब्रह्मचर्य आणि पातिव्रत्य: विकृत केलं गेलंल्या 'सं'कल्पना!

ब्रह्म आणि पातिव्रत्य या मूळ अतिशय उदात्त 'सं'कल्पना आहेत. पण त्यांना कैवळ मैथुनाशी निगडित करून विकृत केलं गेलं ब्रह्मचर्य याचा अर्थ खरं तर ब्रह्मात स्थित होणं असा आहे, मैथुन/संभोग न करणं अशा नाही. एकच पत्नी करून केवळ ऋतुस्नात असताना संभोग करणं हे ही ब्रह्मचर्य आहे. नियोग हे ही ब्रह्मचर्य आहे. केवळ संभोग नाही केला म्हणून कुणी ब्रह्मचारी/णी नसतो/ते. त्यासाठी आहार-विहालही 'सात्विक' असावा लागतो. 'भोग' वृत्ती त्यागाची लागते.
तरच ते खरं ब्रह्मचर्य!
अनेक जणी लफडं करायला न जमल्याने किंवा केवळ समाजात निंदा होईल या भीतीने पतिव्रता(?) असतात. परंतु पतिव्रतेने पतिच्या आधी उठावं, नंतर झोपावं, पतिशिवाय कुणाही नराचा विचार आणू नये हे पातिव्रत्याचे नियम आहेत, जे कलीयुगात पाळले जाणं अशक्यच आहे. पण आपलं मन स्विकारलेल्या पतीला वाहणं हेच खरं पातिव्रत्य! भावना पवित्र असली पाहिजे हे मुख्य आहे. काही कारणाने पतीच्या 'चिरकालिन' हितासाठी केली गेलेली पतीची फसवणूक हे ही पातिव्रत्य होतं असं मला वाटतं.